Anadolu Kültür

2002 yılında sanatın değişik alanlarından, iş dünyasından ve sivil toplumdan bir avuç insan kültürün ve sanatın İstanbul ve Ankara dışındaki şehirlerde üretilmesi ve izlenmesi için bir araya geldi. Sanatın paylaşılmasıyla karşılıklı anlayış ve duyarlılık gelişebileceğine, bölgesel farklılıkların ve önyargıların aşılabileceğine; kültürel hayatın gelişmesiyle vatandaşlık, kimlik ve aidiyet gibi kavramların da gelişeceğine; ve bu eksende gelişecek tartışmaların toplumsal uzlaşmaya sağlayacağı katkıya inanarak Anadolu Kültür’ü (günün koşulları ve yasaları gereği kar amacı gütmeyen bir A.Ş. olarak) kurdular.

Anadolu Kültür’ün ilk çalışmaları OHAL dönemindeki Diyarbakır’da başladı. Sosyal ve kültürel hayatı çatışmalar, ekonomik sorunlar ve zorunlu göçün yol açtığı nüfus patlaması tarafından kemirilmiş şehirde bir sanat merkezi kuruldu. Diyarbakır Sanat Merkezi (DSM)’nde film gösterimleri, sergiler, düzenlendi. Yazarlar, şairler yapıtlarını okudu. İzleyicilerin ilgileri doğrultusunda fotoğraf ve film seminerleri, söyleşileri, atölyeleri düzenlendi. Dünyanın dört bir yanından sanatçılar Diyarbakır’da birlikte ürettiler, birlikte sergilediler, birlikte sahnelediler.

Özel film gösterimleri, ülke sinemalarından seçkiler derken, Diyarbakır Avrupa Sineması açıldı. Kars Belediyesi işbirliği ile yapılan Kars Sanat Merkezi’nin açılış konseri Kafkasya’nın tüm ülkelerinden sanatçıları kendi dillerinde bir araya getirdi. Konumu ve kökleriyle Türkiye, Rusya, Ermenistan, Gürcistan ve Azerbaycan arasında kültürel işbirlikleri için doğal bir merkez olan Kars’tan tüm Kafkaslara açılan etkinlikler düzenlendi. Türkiye ve Ermenistan’dan genç fotoğrafçıların birbirlerinin ülkesini fotoğrafladığı çalışmalar, ortak sergiler, ortak konserler düzenlendi. Sınırların ve diplomatik sorunların ayırdığı halklar, sanatla birleştiler. Sanatın ve kültürün sadece dışarıdakilerle değil, içeridekilerle de paylaşılabilmesi için “Cezaevi Duvarlarını Aşmak” programı geliştirildi. Filmler, müzisyenler, yazarlar hapishanelere gitti, “içeride”kilerin yazıları, şiirleri ve karikatürleri kitap olup dışarıya çıktı.

Diyarbakır’da sivil alan oluşturulmakla başlayan çaba, Hakkari, Şemdinli ve Yüksekova’da sivil alan oluşturma çalışmalarına dönüştü. İlk defa sergi düzenlenen bir kentin fotoğrafçıları, kentlerini fotoğraflarıyla anlattı. Film gösterimleri 20 kenti dolaştı, sergiler Anadolu’yu gezdi.

Anadolu Kültür’ün 2002 yılında Diyarbakır’da başlayan çalışmaları, beşinci yılın sonunda 20’nin üzerinde kente uzandı.

Genç nüfusun talebi doğrultusunda, farklı kültürlerin en geniş kitleyle, en etkin biçimde paylaşılabilmesine elveren film gösterimleri Çanakkale’den Kars’a, Malatya’dan Antakya’ya, Hakkari’den Mersin’e uzanan yolculuklarla Türkiye’nin dört bir yanında düzenlenmeye devam ediyor.